Τι Είναι η Περιεμμηνόπαυση και πώς επηρεάζει τον κύκλο;
Η ακανόνιστη περίοδος είναι συχνά το πρώτο σημάδι ότι μια γυναίκα έχει μπει στην περιεμμηνόπαυση. Αν και μπορεί να προκαλέσει ανησυχία, αποτελεί μια φυσιολογική διαδικασία που σηματοδοτεί τη μετάβαση προς την εμμηνόπαυση και το τέλος της αναπαραγωγικής φάσης.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι ορμόνες αρχίζουν να παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις και οι ωοθήκες σταδιακά μειώνουν τη λειτουργία τους. Αυτός ο συνδυασμός οδηγεί σε κύκλους που χάνουν τη σταθερότητά τους. Οι κύκλοι της εμμήνου ρύσεως μπορεί να γίνουν ακανόνιστοι μεταξύ των ηλικιών 40 και 45 και να παραμείνουν έτσι μέχρι να σταματήσουν εντελώς δύο έως πέντε χρόνια αργότερα. Όταν περάσει ένας ολόκληρος χρόνος χωρίς έμμηνο κύκλο, θεωρείται ότι η γυναίκα έχει μεταβεί στην εμμηνόπαυση.
Πώς εκδηλώνονται οι ακανόνιστοι κύκλοι στην περιεμμηνόπαυση;
Οι αλλαγές μπορεί να εμφανιστούν με πολλούς τρόπους και να διαφοροποιούνται από γυναίκα σε γυναίκα:
- Κύκλοι που γίνονται πιο σύντομοι ή πιο μακροί
- Ροή πιο έντονη ή πιο ελαφριά από το συνηθισμένο
- Κηλίδες (spotting) μεταξύ δύο περιόδων
- Απουσία περιόδου για πολλούς μήνες (αμηνόρροια)
Οι αλλαγές αυτές είναι κατά κανόνα φυσιολογικές. Ωστόσο, έντονη ή παρατεταμένη αιμορραγία, καθώς και αιμορραγία ανάμεσα στους κύκλους, πρέπει να αξιολογούνται από γιατρό για να αποκλείσετε άλλες πιθανές αιτίες..
Κύρια αίτια των ακανόνιστων περιόδων στην περιεμμηνόπαυση
1. Εξάντληση των ωοθηκικών θυλακίων
Ο αριθμός των ωαρίων μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία. Λίγα χρόνια πριν την εμμηνόπαυση, η ποσότητα αυτή φτάνει σε πολύ χαμηλά επίπεδα, οδηγώντας σε ασταθή λειτουργία των ωοθηκών.
2. Ορμονικές διακυμάνσεις
Τα επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης δεν ακολουθούν πλέον σταθερό μοτίβο. Η παραγωγή τους αυξομειώνεται απρόβλεπτα, κάνοντας τους κύκλους ακανόνιστους.
3. Ανεπαρκής ή απουσία ωορρηξίας
Η έλλειψη συστηματικής ωορρηξίας σε ορισμένους κύκλους συμβάλλει περαιτέρω στη μεταβλητότητα του κύκλου.
Πότε οι αλλαγές οφείλονται στην περιεμμηνόπαυση και πότε όχι;
Αν και οι ακανόνιστοι κύκλοι είναι χαρακτηριστικοί της περιεμμηνόπαυσης, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο χωρίς να αποκλειστούν άλλες πιθανές αιτίες.
Ο γυναικολόγος συνήθως:
- Λαμβάνει ιατρικό ιστορικό και εξετάζει τα συνοδά συμπτώματα
- Ζητά αιματολογικές και ορμονικές εξετάσεις
- Πραγματοποιεί διακολπικό υπερηχογράφημα
Αυτό βοηθά στον αποκλεισμό παθήσεων όπως:
- Διαταραχές θυρεοειδούς
- Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
- Διαταραχές πήξης
- Ενδομητρικοί πολύποδες ή ινομυώματα
Παράγοντες που λαμβάνει υπόψη ο γιατρός
Ηλικία
Η περιεμμηνόπαυση συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 40 και 50 ετών, με μέση ηλικία έναρξης περίπου τα 45 έτη.
Συνοδά συμπτώματα
- Εξάψεις
- Νυχτερινές εφιδρώσεις
- Μεταπτώσεις διάθεσης
- Κολπική ξηρότητα
Μοτίβο εμφάνισης των ανωμαλιών
- Αλλαγές σε διάρκεια κύκλου
- Μεταβολή στην ένταση της ροής
- Εναλλαγή μεταξύ αμηνόρροιας και έντονων αιμορραγιών
Διάρκεια των αλλαγών
Στην περιεμμηνόπαυση οι ανωμαλίες τείνουν να επιμένουν και να εντείνονται σταδιακά.
Πόσο διαρκούν οι ακανόνιστοι κύκλοι;
Η περιεμμηνόπαυση διαρκεί κατά μέσο όρο 4 έως 5 χρόνια, αν και η διάρκεια μπορεί να ποικίλλει σημαντικά:
- Σε ορισμένες γυναίκες κρατά λίγους μήνες
- Σε άλλες μπορεί να διαρκέσει έως και 10 χρόνια
Η μετάβαση ολοκληρώνεται όταν περάσει ένας ολόκληρος χρόνος χωρίς περίοδο — τότε θεωρείται ότι έχει αρχίσει η εμμηνόπαυση.
Ποιες ιατρικές εξετάσεις χρησιμοποιούνται για τη διερεύνηση;
Για την ασφαλή διάγνωση των αιτίων της ακανόνιστης περιόδου, μπορεί να γίνουν:
Βασικός έλεγχος
- Ιατρικό ιστορικό και γυναικολογική εξέταση
- Τεστ εγκυμοσύνης
- Αιματολογικές εξετάσεις (αιμογράφημα, έλεγχος πήξης)
- Ορμονικός έλεγχος: οιστρογόνα, προγεστερόνη, FSH, LH, θυρεοειδικές ορμόνες, ανδρογόνα
- Διακολπικό υπερηχογράφημα
Εξειδικευμένες εξετάσεις (όταν χρειάζεται)
- Υστεροσονόγραμμα
- Υστεροσκόπηση
- Ενδομητρική βιοψία
- Τεστ Παπανικολάου & HPV
- Καλλιέργειες
- Αξονική ή μαγνητική τομογραφία
Οι εξετάσεις αυτές επιτρέπουν τον εντοπισμό αιτιών που κυμαίνονται από απλές ορμονικές διαταραχές μέχρι πιο σύνθετες παθολογίες της μήτρας και των ωοθηκών.
Τι ορμονικές αλλαγές συμβαίνουν στην περιεμμηνόπαυση;
Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, οι σημαντικότερες ορμονικές μεταβολές είναι:
- Αστάθεια στα οιστρογόνα και την προγεστερόνη
- Αύξηση της FSH, καθώς το σώμα προσπαθεί να διεγείρει τις ωοθήκες
- Μετάβαση από το οιστρογόνο “οιστραδιόλη” στην “οιστρόνη”, λιγότερο δραστική μορφή
- Μείωση της προγεστερόνης, που μπορεί να προκαλέσει σχετική υπεροχή οιστρογόνων
- Προοδευτική μείωση της τεστοστερόνης
Αυτές οι αλλαγές ευθύνονται για τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα: ακανόνιστους κύκλους, εξάψεις, μεταπτώσεις διάθεσης και μειωμένη γονιμότητα.
Συμπέρασμα: Μια φυσική μετάβαση που μπορεί να διαχειριστεί
Οι ακανόνιστες περίοδοι στην περιεμμηνόπαυση είναι φυσιολογικό μέρος της γυναικείας πορείας. Με σωστή ενημέρωση, ιατρικό έλεγχο όπου χρειάζεται και παρακολούθηση των συμπτωμάτων, η μετάβαση μπορεί να γίνει ομαλά και με ασφάλεια.
