Η μείωση των επιπέδων των οιστρογόνων και προγεστερόνης που συνοδεύουν την εμμηνόπαυση επηρεάζει όχι μόνο τη σωματική, αλλά και τη συναισθηματική υγεία.
Οι ορμονικές αλλαγές μπορούν να προκαλέσουν γρήγορες μεταπτώσεις της διάθεσης — από ανησυχία και νευρικότητα μέχρι ευερεθιστότητα, θλίψη, άγχος ή ακόμη και κατάθλιψη. Οι αντιδράσεις αυτές διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα, αλλά αποτελούν συνηθισμένο φαινόμενο.
Ποιες είναι οι αιτίες των μεταπτώσεων της διάθεσης στην εμμηνόπαυση;
Οι περισσότερες αλλαγές που εμφανίζονται κατά την εμμηνόπαυση οφείλονται στις διακυμάνσεις των γυναικείων ορμονών, των οιστρογόνων και της προγεστερόνης.
Οι ορμόνες αυτές δεν επηρεάζουν μόνο την ωορρηξία και τον εμμηνορροϊκό κύκλο, αλλά συμμετέχουν και σε πολλές άλλες λειτουργίες του οργανισμού. Γι’ αυτό οι αυξομειώσεις τους μπορούν να προκαλέσουν ποικίλα συμπτώματα και ενοχλήσεις — μεταξύ των οποίων και οι μεταβολές της διάθεσης.
Άλλες αιτίες αλλαγών διάθεσης
Πέρα από τις ορμονικές μεταβολές, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν μεταπτώσεις διάθεσης κατά την εμμηνόπαυση:
- Άλλα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, όπως εξάψεις, αϋπνία, κόπωση και έντονη εξάντληση, μπορούν να οδηγήσουν σε άγχος, στρες και χαμηλή διάθεση.
- Προσωπικά γεγονότα ή προϋπάρχουσες ψυχολογικές καταστάσεις μπορούν να ενισχύσουν ή να επιδεινώσουν αυτές τις συναισθηματικές μεταβολές.
Συχνές μορφές αλλαγών διάθεσης στην εμμηνόπαυση
Κατά την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες μπορεί να βιώνουν:
- Ανησυχία και νευρικότητα
- Ευερεθιστότητα και κακή διάθεση
- Θλίψη
- Άγχος
- Καταθλιπτικά συμπτώματα
Η έγκαιρη αναγνώριση του τι ακριβώς συμβαίνει είναι απαραίτητη, ώστε να αντιμετωπιστούν οι μεταπτώσεις της διάθεσης πριν χρονίσουν και δημιουργήσουν πιο σοβαρά προβλήματα.
Κακή διάθεση και ευερεθιστότητα στην εμμηνόπαυση
Όπως και τα υπόλοιπα συμπτώματα, η ένταση της ευερεθιστότητας διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα.
Οι πιο ήπιες μορφές εκδηλώνονται ως:
- γενικευμένη κακή διάθεση
- ανησυχία
- νευρικότητα
- αίσθημα ανικανοποίητου
- ακόμη και επιθετικότητα
Τα συμπτώματα αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά και συνήθως υποχωρούν μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα.
Θλίψη στην εμμηνόπαυση
Το να νιώθει μια γυναίκα θλίψη στη διάρκεια της εμμηνόπαυσης είναι συνηθισμένο.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ:
- φυσιολογικής θλίψης λόγω ορμονικών αλλαγών, και
- κλινικής κατάθλιψης.
Και οι δύο καταστάσεις μπορεί να προκαλέσουν:
- αίσθημα λύπης
- απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες
- αλλαγές στην όρεξη
- διαταραχές ύπνου
Η θλίψη όμως είναι ένα φυσιολογικό, παροδικό συναίσθημα, ενώ η κατάθλιψη διαρκεί περισσότερο, έχει εντονότερα συμπτώματα και επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή λειτουργικότητα.
Η σωστή αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι καθοριστική για την κατάλληλη αντιμετώπιση.
Άγχος στην εμμηνόπαυση
Οι εξάψεις, ένα από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα, συχνά προκαλούν όχι μόνο σωματική δυσφορία, αλλά και συναισθηματική ανασφάλεια. Η προσπάθεια διαχείρισης αυτών των αιφνίδιων επεισοδίων μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον στρες.
Επιπλέον, η μετάβαση προς την εμμηνόπαυση συχνά συνοδεύεται από σκέψεις γύρω από τη διαδικασία της γήρανσης, κάτι που μπορεί να εντείνει το άγχος.
Η κατανόηση του ότι αυτά τα συμπτώματα είναι φυσιολογικά και η αναζήτηση υποστήριξης από επαγγελματίες υγείας μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.
Συμβουλές για να μειώσετε τις μεταπτώσεις διάθεσης στην εμμηνόπαυση
Οι μεταβολές της διάθεσης είναι απολύτως φυσιολογικές κατά την εμμηνόπαυση — υπάρχουν όμως τρόποι να βελτιωθούν ή να υποχωρήσουν πιο γρήγορα.
Ακολουθούν χρήσιμες πρακτικές συμβουλές:
Άσκηση
Η τακτική άσκηση είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για τη βελτίωση της διάθεσης.
Η φυσική δραστηριότητα απελευθερώνει ενδορφίνες — τις «ορμόνες της ευχαρίστησης» — που βοηθούν στη μείωση του άγχους και στην αύξηση της ευεξίας.
Η επαφή με το φυσικό περιβάλλον, ο ήλιος και ο καθαρός αέρας βελτιώνουν επίσης σημαντικά τη διάθεση.
Τεχνικές όπως:
- mindfulness,
- διαλογισμός,
- βαθιές αναπνοές,
- γιόγκα,
βοηθούν στη μείωση της έντασης και της κακής διάθεσης.
Ελεύθερος χρόνος
Το να επιστρέψει μια γυναίκα στις αγαπημένες της δραστηριότητες ή να περνά χρόνο με φίλους και αγαπημένα πρόσωπα μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη διάθεση και να μειώσει την ευερεθιστότητα.
Οι κοινωνικές σχέσεις αποτελούν θεμέλιο της ευημερίας.
Φροντίδα της διατροφής
Η διατροφή παίζει θεμελιώδη ρόλο στη συναισθηματική υγεία.
Ορισμένες τροφές μπορούν να βελτιώσουν τη διάθεση, ειδικά όσες είναι πλούσιες σε τρυπτοφάνη, ένα αμινοξύ που βοηθά στη σύνθεση της σεροτονίνης.
Πηγές τρυπτοφάνης:
- άπαχα κρέατα
- δημητριακά ολικής άλεσης
- όσπρια
- σολομός
- ανανάς
- μπανάνα
- αγκινάρα
- γαλακτοκομικά
- τόνος
- ξηροί καρποί
- μαύρη σοκολάτα
Εάν υπάρχει έντονη ευερεθιστότητα ή συχνές μεταπτώσεις διάθεσης, είναι σημαντικό να αποφεύγονται διεγερτικές ουσίες, όπως καφεΐνη, κάπνισμα, καυτερά τρόφιμα, αλκοόλ.
Ύπνος και ξεκούραση
Η αϋπνία είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και η έλλειψη ύπνου επιδεινώνει την κακή διάθεση.
Για καλύτερο ύπνο:
- Πηγαίνετε για ύπνο την ίδια ώρα κάθε μέρα.
- Κρατήστε το δωμάτιο σκοτεινό και ήσυχο.
- Αποφύγετε ηλεκτρονικές συσκευές πριν τον ύπνο.
- Εξετάστε τη χρήση συμπληρωμάτων με μελατονίνη.
Η μελατονίνη συμβάλλει στη μείωση του χρόνου που χρειάζεται κάποιος για να κοιμηθεί.
Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με 1 mg μελατονίνης λίγο πριν τον ύπνο.
Διαχείριση στρες
Τεχνικές όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα και οι ασκήσεις βαθιάς αναπνοής μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα άγχους και να ενισχύσουν τον συναισθηματικό έλεγχο.
